στεφάνι
Το στεφάνι στη Χριστουγεννιάτικη διακόσμηση
17/12/2013
σουβέρ
Φτιάξε σουβέρ και καλαθάκια με σελίδες περιοδικών
17/12/2013

Βιταμίνη D: Πόσο σημαντική είναι για την ψυχική υγεία και το νευρικό σύστημα;

Βιταμίνη D

Η βιταμίνη D αποτελεί μια λιποδιαλυτή βιταμίνη αλλά και μια στεροειδή ορμόνη. Τη βρίσκουμε σε ορισμένα μόνο τρόφιμα και σε μικρές ποσότητες, όπως τα αυγά, τα λιπαρά ψάρια και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Μέσω της διατροφής, λοιπόν, δεν μπορούμε να λάβουμε την ποσότητα βιταμίνης D την οποία χρειάζεται ο οργανισμός για να καλύψει της ημερήσιες ανάγκες του.

Κύρια πηγή πρόσληψης βιταμίνης D είναι η υπεριώδης ακτινοβολία. Η έκθεσή μας σ’ αυτήν για διάστημα 15 με 20 λεπτά δύο με τρεις φορές την εβδομάδα, αρκεί για να παραχθεί τόση βιταμίνη D όση χρειάζεται ο οργανισμός μας. Εναλλακτικός τρόπος λήψης βιταμίνης D είναι μέσω συμπληρωμάτων διατροφής ή μέσω τεχνητά εμπλουτισμένων τροφίμων, όπως κάποια είδη γάλακτος και κάποιες μαργαρίνες.

Ενεργός μορφή της βιταμίνης D, η οποία σχηματίζεται πρώτιστα στους νεφρούς, είναι η καλσιτριόλη, της οποίας κύρια δράση είναι η απορρόφηση του ασβεστίου από το έντερο και η ρύθμιση της ισορροπίας του ασβεστίου αλλά και του φωσφόρου στα οστά και στο αίμα. Η ανεπάρκεια του οργανισμού σε βιταμίνη D έχει ως αποτέλεσμα τα οστά να μαλακώνουν και να γίνονται εύθραυστα και έτσι να προκαλείται οστεομαλακία στους ενήλικες και ραχίτιδα στα παιδιά.

Η βιταμίνη D, εκτός από τη δράση της στον σχηματισμό και στην υγεία των οστών, έχει συσχετιστεί και με την πρόληψη αρκετών ασθενειών. Ο σακχαρώδης διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και η υπέρταση, ψυχιατρικές νόσοι όπως η άνοια, η σχιζοφρένεια και η κατάθλιψη αλλά και ορισμένοι τύποι καρκίνου, είναι μερικές από τις ασθένειες στις οποίες η βιταμίνη D δρα θετικά ως προς την πρόληψή τους.

Εδώ και 10 περίπου χρόνια έχει γίνει γνωστή η συμμετοχή της βιταμίνης D στη λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος. Η αναγκαιότητα και η συμμετοχή της στις λειτουργίες του κεντρικού νευρικού συστήματος έχει αποδειχθεί αφού ανιχνεύθηκε σε περιοχές του εγκεφάλου σε διάφορες μορφές της η ίδια αλλά και το ένζυμο που τη μετατρέπει στην ενεργό μορφή της. Πολλές μελέτες έχουν εξετάσει τη σχέση μεταξύ της ανεπάρκειας βιταμίνης D και της εμφάνισης νευρολογικών νοσημάτων. Ωστόσο, κλινικές δοκιμές οι οποίες να εξετάζουν τη θεραπεία ασθενών με χρήση συμπληρωμάτων βιταμίνης D, είναι ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο.
Σε ό,τι αφορά τη σχιζοφρένεια, έχει φανεί πως αυξημένες πιθανότητες εμφάνισής της έχουν τα άτομα που έχουν γεννηθεί κατά τους χειμερινούς και ανοιξιάτικους μήνες και σε υψηλότερο υψόμετρο. Επιπλέον, μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στις σκανδιναβικές χώρες, στη Μεγάλη Βρετανία και στην Ολλανδία, κατέδειξαν ότι οι μετανάστες με σκουρόχρωμο δέρμα εμφανίζουν σχιζοφρένεια σε υψηλότερη συχνότητα από τους ιθαγενείς κατοίκους, ίσως επειδή η υψηλή περιεκτικότητα μελανίνης στο δέρμα τους εμποδίζει την υπεριώδη ακτινοβολία να το διαπεράσει. Όλα αυτά τα δεδομένα, σε συνδυασμό με το ότι η υποβιταμίνωση της D εμφανίζεται συχνότερα κατά τη διάρκεια του χειμώνα και της άνοιξης σε άτομα που ζουν σε υψηλό υψόμετρο και σε άτομα με σκουρόχρωμο δέρμα, δείχνουν ότι τα χαμηλά αποθέματα βιταμίνης D στον οργανισμό ίσως αποτελούν έναν πιθανό παράγοντα – κλειδί ο οποίος ταιριάζει στον ρόλο του μεσολαβητή για την εκδήλωση της σχιζοφρένειας.

Επιπλέον μελέτες συσχετίζουν τη βιταμίνη D με τη γνωσιακή λειτουργία και την έλλειψή της με την εξασθένιση της μνήμης και την άνοια. Όπως φαίνεται, τα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης D σε ηλικιωμένους έχουν σχέση και με τη χαμηλή απόδοση σε τεστ γνωστικής ικανότητας. Επίσης, σε ασθενείς με Alzheimer έχει παρατηρηθεί υψηλότερος κίνδυνος για κατάγματα καθώς και δυσλειτουργία του ενδοκρινούς συστήματος της βιταμίνης D. Τα ευρήματα αυτά δείχνουν συσχέτιση της επάρκειας βιταμίνης D με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης της συγκεκριμένης νόσου.

Οι αντιοξειδωτικές δράσεις της βιταμίνης D, η ρύθμιση της κυκλοφορίας του ασβεστίου στο νευρικό σύστημα και ο αυξημένος σχηματισμός νευρικών κυττάρων φαίνεται πως είναι οι πιθανοί μηχανισμοί οι οποίοι συμμετέχουν στην προστασία έναντι της αλλοίωσης της γνωστικής ικανότητας.

Ο αυτισμός, επίσης, είναι μια ασθένεια η οποία συσχετίζεται με τη βιταμίνη D και την επίδρασή της σε νευρολογικές καταστάσεις, όμως οι έρευνες βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Ενδείξεις προς αυτήν την κατεύθυνση αποτελούν το γεγονός ότι ο αυτισμός εμφανίζεται συχνότερα σε αφρο-αμερικανούς απ’ ό,τι στους καυκάσιους, σε παιδιά που έχουν γεννηθεί πρόωρα και για τα οποία η έλλειψη βιταμίνης D αποτελεί παράγοντα κινδύνου και τέλος, το χαμηλό ποσοστό εμφάνισης αυτισμού σε παιδιά των οποίων οι μητέρες κατανάλωναν πολλά ψάρια κατά την εγκυμοσύνη.
Βιταμίνη D
Ο πιθανότερος μηχανισμός που έχει προταθεί αφορά την καλύτερη επιδιόρθωση του γενετικού υλικού, διαδικασία στην οποία συμμετέχει η βιταμίνη D και συνεπώς, τη μείωση της εμφάνισης μεταλλάξεων και εμφάνισης αυτισμού.

Τις τελευταίες δεκαετίες η επιστημονική κοινότητα προειδοποιεί συνεχώς για τον κίνδυνο για το δέρμα, τον οποίο εγκυμονεί η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Αυτές οι προειδοποιήσεις έχουν οδηγήσει τους ανθρώπους σε αυξημένη χρήση αντηλιακών και αποφυγή της ηλιακής ακτινοβολίας, με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η παραγωγή βιταμίνης D και αρκετοί να οδηγούνται σε υποβιταμίνωση ακόμη και σε ηλιόλουστες χώρες όπως η Ελλάδα, με το ποσοστό αυτών να φτάνει στο 30%. Αυτό το υψηλό ποσοστό συνοδεύεται και με αυξημένη εμφάνιση των ψυχικών νοσημάτων που αναφέρθηκαν ανωτέρω, αλλά και άλλων παθολογικών καταστάσεων οι οποίες σχετίζονται με έλλειψη βιταμίνης D. Ο περιορισμός της έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία πιθανόν να εξηγεί αυτό το φαινόμενο. Έτσι, ο ρόλος των ειδικών υγείας είναι σημαντικός ώστε το κοινό να ενημερώνεται για τους κινδύνους της υπεριώδους ακτινοβολίας αλλά και τα οφέλη της και να προφυλάσσεται για την ασφάλειά του χωρίς να οδηγείται σε ακραίες καταστάσεις υποβιταμίνωσης D.

ygeia24

1 Comment

  1. […] φιλική στο περιβάλλον και συνάμα καθόλου βλαβερή στην υγεία σας μπορεί κάλλιστα να χρησιμοποιηθεί για τον […]

Θέλεις να το σχολιάσεις;