Πρωτότυποι μίνι κήποι
21/04/2015
Φτιάξτε τριαντάφυλλα από ύφασμα
21/04/2015

Ενα βότανο που το λένε Βασιλικό

Ο βασιλικός (Ώκιμον το βασιλικόν, λατ. Ocimum basilicum) είναι αρωματικό ετήσιο, ποώδες φυτό της οικογένειας των Χειλανθών και της τάξης των σωληνανθών.

Η καταγωγή του είναι από την Ινδία και το Ιράν και σήμερα καλλιεργείται σε πολλές περιοχές του κόσμου.

Η ονομασία «βασιλικός» του αποδόθηκε καθώς, σύμφωνα με θρύλο, φύτρωσε στο σημείο όπου ο Μέγας Κωνσταντίνος και η μητέρα του Αγία Ελένη ανακάλυψαν τον Τίμιο Σταυρό.

Τα φύλλα του είναι ωοειδή, μυτερά, ακέραια ή οδοντωτά, πράσινα (έντονα ή σκούρα σε ορισμένες ποικιλίες). Τα άνθη του είναι μικρά και λευκά ή λευκορόδινα.

Στο εμπόριο κυκλοφορούν διάφορες ποικιλίες που διακρίνονται για το μέγεθος των φύλλων (μικρόφυλλες και πλατύφυλλες). Ο βασιλικός καλλιεργείται ως καλλωπιστικό φυτό σε γλάστρες και κήπους και τα φύλλα του χρησιμοποιούνται αποξηραμένα ως καρύκευμα και αφέψημα. Περιέχουν αιθέριο έλαιο που κύριο συστατικό του είναι η λιναλοόλη και η μεθυλοχαβικόλη και χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία.

Με την ονομασία βασιλικός είναι γνωστά και άλλα είδη που βρίσκονται σε τροπικές περιοχές. Είναι θάμνοι μικρού ύψους και καλλιεργούνται και ως καλλωπιστικοί. Ένα από τα είδη αυτά έχει την ονομασία φυτό του πυρετού και στις περιοχές της Δυτικής Αφρικής χρησιμοποιείται ως αντιπυρετικό.

Βότανο

Στην Ελλάδα είναι από τα πιο κοινά οικιακά φυτά. Χρησιμοποιείται στη λαϊκή φαρμακευτική ως βότανο καθώς πιστεύεται πως είναι καλό διουρητικό, καταπραΰνει το στομαχόπονο και το πονοκέφαλο ενώ στην αρχαιότητα τον χρησιμοποιούσαν ως επίθεμα μετά από δάγκωμα εντόμου, σκορπιού ή και φιδιού.

Για τις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού ευθύνονται κυρίως τα αιθέρια έλαιά του. Είναι εφιδρωτικό, σπασμολυτικό και έχει αντιμικροβιακή δράση. Επίσης επιδρά στο πεπτικό σύστημα καταπραΰνοντας τον τυμπανισμό και την δυσπεψία. Λόγω της ηρεμιστικής του δράσης είναι χρήσιμος στην καταπολέμηση του άγχους και στις δυσκολίες του ύπνου.

Μαγειρική

Στη μαγειρική χρησιμοποιούνται κυρίως αποξηραμένα φύλλα της πλατύφυλλης ποικιλίας το άρωμα των οποίων μοιάζει λίγο με αυτό του γλυκάνισου. Αρωματίζει διάφορα ψητά, σαλάτες, βραστά, κοκκινιστά, σούπες κ.τ.λ. ενώ ταιριάζει πολύ σε σάλτσες που έχουν ως βάση τη φρέσκια ντομάτα.

Στην Ιταλική κουζίνα, η σάλτσα ζυμαρικών πέστο (pesto) έχει για βάση της το βασιλικό.

Τρόποι χρήσης

Παρασκευάστε έγχυμα από φύλλα βασιλικού. Για τόνωση της μνήμης και του νευρικού συστήματος χρησιμοποιήστε 6 σταγόνες αιθέριου έλαιου σε κεραμική συσκευή.

Για το έγχυμα

Για το έγχυμα χρησιμοποιούμε τα φύλλα ή τα άνθη των φυτών.
Βάζουμε το φυτό σε ένα ποτήρι και γεμίζουμε με βραστό νερό. Το αφήνουμε περίπου για 10 λεπτά και μετά σουρώνουμε.
Πίνεται κρύο ή ζεστό.

Για το αφέψημα

Το αφέψημα γίνεται συνήθως με το βράσιμο των πιο ανθεκτικών μερών του βοτάνου, όπως ρίζες και κλωνάρια. Δεν είναι σπάνιο βέβαια και η προσθήκη φύλλων και λουλουδιών.
Βάλτε τα βότανα σε μπρίκι ή μικρό κατσαρολάκι και ρίξτε νερό μέχρι να σκεπαστούν. Σιγοβράστε για 20-30 λεπτά περίπου, μέχρι να ελαττωθεί το νερό στο 1/3 και κατόπιν σουρώστε.
Ορισμένα βότανα έχουν άλλες απαιτήσεις βρασμού γι΄αυτό πρέπει να είστε προσεχτικοί στις αναγραφόμενες οδηγίες
Πίνεται κρύο ή ζεστό.

Οι καλύτερες ώρες για να πιούμε το αφέψημα

Το πρωί νηστικοί: Τα αποτοξινωτικά, τα καθαρτικά, τα διουρητικά, τα επουλωτικά του στομάχου και του εντέρου και τα αντιπαρασιτικά του εντέρου.

Ώρες 10:00 ή 16:00: Δυο ώρες πριν από τα γεύματα. Τα προστατευτικά του ήπατος, τα αντιρευματικά, τα αντισηπτικά, τα αντιβηχικά, τα καρδιοτονωτικά, τα βοηθητικά στις αγωγές της περιόδου.

20 λεπτά πριν από γεύματα: Τα τονωτικά, τα αντιόξινα, όσα βοηθούν στις περιπτώσεις έλλειψης μεταλλικών αλάτων.

Μετά τα γεύματα: Τα χωνευτικά, τα καταπραϋντικά, τα αντιόξινα, τα αντιζυμωτικά και τα βοηθητικά για την αποβολή των εντερικών αερίων.

Πριν κοιμηθείτε: Τα καταπραϋντικά, τα καθαρτικά, τα καρδιοτονωτικά, τα ροφήματα που βελτιώνουν τη κυκλοφορία του αίματος.

Για το βάμμα

Για την παρασκευή βάμματος τοποθετούμε το βότανο σε αλκοόλ.
Πιο αναλυτικά:

  • Βάλτε το βότανο σε μια γυάλινη κανάτα και περιχύστε με οινόπνευμα, μέχρι να σκεπαστούν.
  • Αφήστε για 10-15 ημέρες σε σκοτεινό και δροσερό μέρος, ανακινώντας κάθε 2 μέρες.
  • Σουρώστε το υγρό που έχει μείνει και αποθηκεύστε το σε σκούρα γυάλινα βάζα.
Προσοχή! Ποτέ μην χρησιμοποιείτε φωτιστικό οινόπνευμα και να είστε προσεχτικοί με την δοσολογία.

Για το κατάπλασμα

Για την παρασκευή καταπλάσματος χρησιμοποιείται ο πολτός του φυτού αποκλειστικά για εξωτερική χρήση.

Σιγοβράστε το βότανο ή τα βότανα για περίπου 2 λεπτά. Σουρώστε το υγρό που περισσεύει και αλείψτε την πάσχουσα περιοχή.

Να μην χρησιμοποιείται σε δέρμα με ανοιχτή πληγή.

Για τον χυμό

Ο χυμός του φυτού παράγεται είτε πολτοποιώντας το φυτό σε γουδί είτε χρησιμοποιώντας μίξερ.

Για το έμβρεγμα

Υπάρχουν δύο τύποι εμβρέγματος: το ψυχρό και το θερμό.

Για την παρασκευή, ρίχνουμε τα φαρμακευτικά μέρη του φυτού μέσα σε νερό ώστε να διαλυθούν τα συσταικά του. Κατόπιν στραγγίζουμε και παίρνουμε το υγρό.

Ο χρόνος παραμονής του φυτού μέσα στο νερό ποικίλει ανάλογα με το φυτό. Κάποια φυτά χρειάζονται απο μερικές ώρες, ενώ άλλα μέχρι και μέρες.

Το νερό για το ψυχρό έμβρεγμα είναι κρύο ενώ για το θερμό είναι χλιαρό.

 

Λαογραφία

Ο βασιλικός έχει σημαντικό ρόλο στην Ελληνική λαϊκή και θρησκευτική παράδοση.

Σύμφωνα με αυτή το φυτό φύτρωσε στο χαμένο τάφο του Χριστού και η έντονη μυρωδιά του έγινε αφορμή να ανακαλυφθεί.

Η Αγία Ελένη οδηγήθηκε στον Τίμιο Σταυρό από το έντονο άρωμα του βασιλικού που φύτρωσε δίπλα του.

Την ονομασία του το φυτό την πήρε από το «βασιλιάς» και βασιλιάς είναι ο Ιησούς Χριστός.

Στα Θεοφάνια ο ιερέας ραίνει τους πιστούς με αγιασμό βουτώντας ένα κλαδί  βασιλικό μέσα στο άγιασμα.

Στη γιορτή της Υψώσεως του Τίμιου Σταυρού στις 14 Σεπτεμβρίου στις εκκλησίες μοιράζεται βασιλικός.

Χαλάλι σου Βασιλικέ όσο νερό κι΄αν πίνεις,γιατί τό κάμεις άρωμα καί πίσω μου τό δίνεις! – Κρητική μαντινάδα

πηγές πληροφοριών: giatrosofia.com, Βικιπαίδεια

 

 

 

Θέλεις να το σχολιάσεις;